• Phuong Ngo

Liefde voor Hofstede

Mijn blik valt op de bekende naam in de rouwadvertentie van de Volkskrant afgelopen weekend: Geert Hofstede is overleden. Opeens zit ik weer in de krappe collegebankjes en komt mijn voorliefde terug voor het vak interculturele communicatie. De dimensies van Hofstede spiegelden mij als 19-jarige en gaven me kader en begrip waardoor ik heen en weer kon oversteken tussen mijn twee werelden: de Nederlandse en de Vietnamese. Door zijn uitleg over cultuurverschillen werd een deel van mijzelf uitgelegd wat ik zelf niet kon verwoorden. Zijn boek Allemaal Andersdenkenden is het enige studieboek dat ik na meer dan 20 jaar nog steeds bewaar.


Soms zie je dingen in het leven plots zó helder - dat je ze nooit meer vergeet. Toen ik 12 was, ontdekte ik dat er dakpannen op daken lagen en dat je gezichten van een afstand echt kon herkennen; dat de wereld er kortom scherper, gedetailleerder en kleurrijker uitzag dan ik tot dan toe zag. Dat was het moment van mijn eerste bril (ik bleek al geruime tijd met -3.25 rond te lopen). Nou, zoiets dus.


Het werk van Hofstede gaf me een bril waardoor ik zowel scherper naar binnen kon kijken als mezelf zien in een context. Zo ook het boek Still van Susain Cain, de expert op introversie, die schreef over de stille kracht van Aziaten in Amerika, een land met het extraverte ideaal. En enkele maanden geleden kreeg ik er een nieuwe bril bij tijdens een dag over transcultureel systemisch werk o.a. begeleid door Hilbrand Westra. Daar hoorde ik voor het eerst over fragmentatie in lichaam, geest en ziel bij onvrijwillige migratie. Over onbewust verdriet en rouw en over onvolledig potentieel. Weer zo’n helder moment waarin ik tot in mijn kern werd geraakt.


Ik ben op 2-jarige leeftijd naar Nederland gekomen, ben hier opgegroeid en voel me meer dan thuis. Het is door mijn begeleidersopleiding, waarbij ik diep innerlijk werk verricht, dat ik me nóg bewuster ben van cultureel verschil in het begeleidingswerk. Ik liep daar in mezelf tegenaan en ben ermee aan het stoeien. Of spelen, het is maar net hoe ik het frame voor mezelf. Ik erken de kracht van taal, van woorden. Maar voel tegelijk dat het zo tekort schiet en zo schraal is als dominant instrument voor het uitdrukken van emoties van ver weg. In het boek van Susan Cain illustreert ze door middel van een aantal spreekwoorden hoe verschillend de visies op het gesproken woord contrasteert in de verschillende werelddelen. Zoals:


De wind huilt, maar de berg blijft stil(Japans spreekwoord) Een brutaal mens heeft de halve wereld (Nederlands spreekwoord)


Mooi he? Ik leg ook vaak Vietnamese en Nederlandse spreekwoorden naast elkaar. Het is vaak zo veelzeggend. Ik beweer zeker niet dat het een of het ander beter is. Maar ik voel wel hoe ver ik soms heb over te steken van de ene naar de andere cultuur. Met name als het diepe emoties betreft. En dan heb ik ook nog eens het geluk dat ik weinig moeite heb om mezelf verder uit te drukken; ik heb er zelfs mijn werk van gemaakt.


Daarom hoop ik dat er ook steeds meer trainers, coaches en facilitators komen die ook een niet Westerse-achtergrond hebben. Want je brengt een veld van herkenning mee als je met persoonlijke ontwikkeling, leiderschap en transformatie te maken hebt. En dat is bonus, weet ik uit eigen ervaring.


Hoewel ik hem eens persoonlijk heb ontmoet (hij was gastspreker op een symposium waarbij ik zelfs zijn contactpersoon was) heb ik Geert Hofstede nooit bedankt voor zijn werk. Dat durfde ik als jonge student niet. Dus hierbij doe ik het alsnog. Bedankt voor het brengen van meer begrip meneer Hofstede.

Over de hele wereld. Maar ook bij mezelf.


"Samenwerken met TINH vraagt om vertrouwen, loslaten & reflectie. Het vraagt om verder durven gaan dan de reeds gebaande paden. Altijd met een belangrijke inzichten en duurzame oplossingen als resultaat."

—  Michiel Prins, CreatingPerspective